Tez Koleksiyonuhttps://hdl.handle.net/20.500.11857/692026-06-02T20:52:14Z2026-06-02T20:52:14Z1923-1950 yılları arasında Türk tiyatrosunda din temasıAkdemir, Deryahttps://hdl.handle.net/20.500.11857/16012023-01-28T12:11:44Z2021-01-01T00:00:00Z1923-1950 yılları arasında Türk tiyatrosunda din teması
Akdemir, Derya
Tiyatro, insanlığın başlangıcıyla birlikte oluşum sürecine girmiş ve insanlıkla birlikte gelişimini sürdürerek kendi kitlesini oluşturan bir sanat türü haline gelmiştir. Sahnede canlı olarak sergilenmesi tiyatroyu canlı bir sanat türü olarak daha gerçekçi ve etkileyici kılmaktadır. Tiyatronun tarihine bakıldığı zaman milletler içerisinde farklı şekillerde karşılandığı görülmektedir. Türk tiyatro tarihine bakıldığında, tiyatronun çeşitli evrelerden geçtiğini söylemek mümkündür. Batılı anlamda Türk tiyatrosuna baktığımızda başlangıç sürecinden itibaren toplumun değişim ve dönüşümünde önemli bir rol oynadığı görülmektedir. Özellikle Cumhuriyet sürecinde yeni rejimin yerleşmesi ve daha sağlam temellere oturması için sanatın diğer türleri gibi tiyatroda bir görev üstlenmiştir. İşte bu çalışmamızda yeni rejimin gereği olarak da farklılaşan din temasının 1923-1950 yılları arasında yazılan tiyatro eserlerindeki izi sürülmüştür. Çalışmamızın birinci bölümünde tiyatro ve din başlığı altında din kavramı, Orta Asya, Anadolu, Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması ile birlikte 1923-1950 yılları arasındaki süreçlerde tiyatro ve din ilişkisi incelenmiştir. Ardından ikinci bölümde ele aldığımız sürece zemin hazırlamak için Tanzimat ve II. Meşrutiyet Dönemi'nde Türk Tiyatrosu incelenmiş, bu dönemde tiyatronun gelişimine katkı sağlayan isimler ve eserlerine yer verilmiştir. Çalışmamızın üçüncü bölümünde Cumhuriyet Dönemi'nde Türk Tiyatrosunun Gelişimi başlığı altında tezimizin ana konusu açıklanmıştır. Çalışmamızın son kısmında tiyatronun gündelik hayat ve insandan beslenen bir tür olması, insanlığın bir ihtiyacı olarak ortaya çıkması ve varlığını devam ettirmesi sebebiyle ele aldığımız yıllar arasında Tiyatro Eserlerindeki Gündelik Hayatla İlgili Din Teması başlığına yer verilmiştir. Eserler, ele aldıkları konu ve yazıldıkları dönem bakımından değerlendirilmiştir.; Theater, entered the process of formation with the beginning of humanity and has become a type of art that creates its own mass bu continuing its development with humanity. Displaying it live on the stage makes the theater more realistic and impressive as a live art genre. When we look at the histroy of the theater, it is seen that it is welcomed in different ways among the nations. Looking at the history of Turkish theater, it is possible to say that the theater has gone through various phases. When we look at the Turkish Theater in the western sense, it is seen that it has pşayed an important role in the chane and transformation of the society from the beginning. Especially in the Republican period, he undertook a role in the teater, like other types of art, in order to establish the new regime and sit on a more solid foundation. In this study, the theme of religion, qich differed as a requirement of the new regime, was traced in the theater works written between 1923-1950. In the first part of our study, the concept of religion under the title of theater and religion, the relationship between theater and religion in the processes between 1923-10950 with the establishment of Central Asia, Anatolia, the Ottoman Empire and the Republic of Turkey were examined. Then, as we discussed in the second part, Tanzimat and Turkish Theater during the II. Constitutional Monarchy Period was examined, and the names and works that contributed to the development of the theater in this period are included. In the third part of our study, the main subject of our thesis is explained under the title of Development of Turkish Theater in the Republican Period. In the last part of our study, the title of Religious Theme of Everyday Life in Theater Life in Theater Works has been included between the years we have discussed, since theater is a genre that feeds on daily life and people, emerged as a need of humanity and continued its existence. The works were evaluated in terms of the subject they deal with and the period they were written.
YÖK Tez: 689469
2021-01-01T00:00:00ZAşkî Mustafa Efendi'nin Medine tarihi'nde yer alan manzum tanıklarYağcı, Tarıkhttps://hdl.handle.net/20.500.11857/15942023-01-28T12:11:40Z2021-01-01T00:00:00ZAşkî Mustafa Efendi'nin Medine tarihi'nde yer alan manzum tanıklar
Yağcı, Tarık
Aşkî Mustafa Efendi'nin üzerinde çalıştığımız "Ta'tirü Ercâi'd-Devleti'l-Mecîdiyye bi-Tîbi Ahbâri Beledi Hayri'l-Beriyye" adlı eseri toplam üç ciltten oluşmaktadır. İlk iki cildi Medine tarihi, son cildi ise Osmanlı tarihi ile ilgilidir. Eser, tarihî değerinin yanında içerisinde pek çok manzumeye yer vermesi bakımından Türk edebiyatı için de oldukça önemlidir. Yapmış olduğumuz bu çalışmada daha çok eserde yer alan manzumeler üzerinde durduk ve çalışmayı üç ana başlıktan oluşturduk. Çalışmanın birinci bölümü Aşkî Mustafa Efendi'ye ayrılmış ve hayatı, edebî şahsiyeti, eserleri üzerinde durulmuştur. Müellifin bu zamana kadar ortaya çıkarılmamış bazı hayat hikayeleri de buraya nakledilmiştir. İkinci bölümde, yazma eserin genel olarak incelemesi yapılmıştır. İsminin ne anlama geldiği, yazılış tarihi, yazılış nedeni gibi birçok konuya değinilmiştir. Bunun yanında eserdeki manzumeler ve şairleri hakkında da tablolar hazırlanmıştır. Üçüncü ve son bölüm ise eserde yer alan manzumelerden oluşmaktadır. Transkripsiyonu yapılan manzumelerin yazarı belli olanlar hakkında bilgi verilmiş, belli olmayanlar "Anonim Tanıklar" başlığı altında değerlendirilmiştir. Bunun yanında manzumelerin hangi konu hakkında aktarıldığına değinilerek eserin bağlamı açıklanmaya çalışılmıştır. Arapça ve Farsça manzumeler ise kendi alfabeleriyle aktarılmış, "Türkçe Tanıklar"daki yöntem aynen izlenmiştir.; Aşkî Mustafa Efendi's work called "Ta'tirü Ercâi'd-Devleti'l-Mecîdiyye bi-Tîbi Ahbâri Beledi Hayri'l-Beriyye", which we are working on, consists of three chapters in total. The first two chapters are about the history of Medina and the last chapter is about the Ottoman history. Besides its historical value, the work is also very important for Turkish literature as it includes many poetry. In this study, we focused more on the poems included in the work and completed the study in three main titles. The first part of the study has been dedicated to our poet Aşki Mustafa Efendi and many themes such as his life, literary personality, and pieces have been mentioned. Some of the stories from Aşki Mustafa Efendi's life that have not been revealed by now have also been narrated here. In the second part,the manuscript has been examined in overall. Several points such as what the name means,the date of its spelling, the reason for its spelling have been touched on. Besides that, various tables have been prepared about the poems and poets in the work. The third and final part consists of the poems contained in the work. If the author of the transcribed poems is known, information was given about them, if not, they were evaluated under the title of "Anonymous Witnesses". In addition, the context of the work was tried to be explained by referring to which subject the poems were conveyed. Arabic and Persian poems were transferred with their own alphabets, and the method in "Turkish Witnesses" was followed exactly.
YÖK Tez: 689459
2021-01-01T00:00:00ZCompendiosvm Lexicon Latino-Tvrcico- Germanicvm adlı sözlüğün söz varlığının incelenmesi (A-G)Emire, Hamzahttps://hdl.handle.net/20.500.11857/16002023-01-28T12:04:47Z2021-01-01T00:00:00ZCompendiosvm Lexicon Latino-Tvrcico- Germanicvm adlı sözlüğün söz varlığının incelenmesi (A-G)
Emire, Hamza
Bu çalışmada, Alman Dilbilimci Johann Christian Claudius'un hazırlamış olduğu Compendiosvm Lexicon Latino-Tvrcico- Germanicvm adlı sözlükte, Türkçenin söz varlığı ele alınmıştır. 18. yüzyılda yaşamış olan Claudius, aynı zamanda Almanya'da Türkçe dersler vermiş, öğrenciler yetiştirmiştir. Türkçe ile birlikte başka dillerde de çalışmaları olan Claudius, sözlüğü Latince-Türkçe ve Almanca olmak üzere üç dilde oluşturmuştur. Eser 1882 sayfadan oluşurken, bizim incelemesini yaptığımız kısım, Latince-Türkçe karşılıklarıyla ile sınırlı tutulmuş olup; A-G harflerini kapsamaktadır. Çalışma üç bölümde incelenmiştir. Birinci bölümde, çalışmanın dil ve imlâ özellikleri üzerinde durulmuştur. Çalıştığımız eser, Klasik Osmanlı Dönemi eseri olmasından dolayı ilgili yerlerde, Eski Türkçe ve Eski Anadolu Türkçesi dönemleri ile karşılaştırılmış ve tespitlerde bulunulmuştur. İkinci bölümde, Latince-Türkçe sözlüğe yer verilmiştir. Bu bölümde, Latince sözcüklerin Türkçe karşılıkları hem Latin harfli yazılışları hem de Arap harfli yazılışlarıyla birlikte verilmiştir. Aynı zamanda bu kısımda sözcükler transkripsiyonlu şekli verilip, günümüz Türkçesine aktarılmıştır. Türkçe sözlükten oluşan üçüncü bölümde, madde başı sözcüklerin hangi dilden geldiği bilgisine yer verilmekle birlikte, bu sözcükler Latin harfli çeviri yazısına aktarılmıştır. Sonuç kısmında çalışma ile ilgili değerlendirmeler yapılmış ve çıkarımlarda bulunmuştur.; In this study, the vocabulary of Turkish was discussed in the dictionary named Compendiosvm Lexicon Latino-Tvrcico- Germanicvm written by German Linguist Johann Christian Claudius. Claudius, who lived in the 18th century, also gave Turkish lessons and raised students in Germany. Claudius, who has studies in other languages along with Turkish, has created the dictionary in three languages, Latin-Turkish and German. While the work consists of 1882 pages, the part we have examined is limited to its Latin-Turkish equivalents and includes the letters A-G. The study has been analyzed in three parts. In the first part, language and orthographic features of the study are emphasized. Based on the fact that the work we are working on is a work from the Classical Ottoman Period, it has been compared with the Old Turkish and Old Anatolian Turkish periods and determined. In the second part, Latin-Turkish dictionary is included. In this section, Turkish equivalents of Latin words are given together with their spelling with Latin letters and Arabic letters. At the same time, in this part, the words in transcription are given and transferred to today's Turkish. In the third section, which consists of the Turkish dictionary, information about which language the words per item comes from is given, but these words have been transcribed and transferred to modern Turkish. In the conclusion part, a general evaluation is made and inferences are given.
YÖK Tez: 667663
2021-01-01T00:00:00ZSabahattin Ali'nin şiirlerinde söz varlığıÖzen, Emine İremhttps://hdl.handle.net/20.500.11857/15982023-01-28T12:04:44Z2020-01-01T00:00:00ZSabahattin Ali'nin şiirlerinde söz varlığı
Özen, Emine İrem
Sabahattin Ali'nin anlatıları üzerine olduğu gibi şiirleri üzerine de birçok çalışma kaleme alınmıştır. Eserlerine baktığımızda bilhassa romanları üzerine daha fazla çalışmanın yapıldığı tespit edilmiştir. Çalışmaların birçoğunda romanları ve hikâyeleri araştırılırken şiirlerinin söz varlığına rastlanmamıştır. Şiir; duygu ve düşüncelerimizin yazılı olarak ifade edilmesidir. Buna göre Sabahattin Ali'nin edebi kişiliğine, yaşadığı dönemin zihniyetine, iç dünyasına ve dünya görüşüne ışık tutabilmek adına şiirlerindeki söz varlığı incelenmiştir. Şiirlerinde geçen tüm kelimeleri söz varlığı kategorisine göre sınıflandırılmış, satır ve sayfa numaralarıyla birlikte örneklerle desteklenmiştir. Yazar ile şiirleri arasındaki ilişkiyi kurabilmek adına yazarın hayatı ve görüşleriyle ilgili bilgiler sunulmuştur. Sonuç olarak yapılan araştırmada elde edilen tespitler paylaşılmıştır. Eserde geçen kelimeler; anlamları, kökenleri, sınıf ve türleri gramatikal dizinde satır ve sayfa numaralarıyla birlikte açıklanmıştır. Bu çalışma ile birlikte edebiyatımızın önemli isimlerinden olan Sabahattin Ali'nin üslubunu ve kelime dünyasını ortaya koyacak, bilim dünyasına ve bundan sonraki söz varlığı çalışmalarına katkı sağlayacaktır.; Many studies have been written on Sabahattin Ali's poems as well as on his narratives. When we examined his works, we have determined that more work has been done, especially on his novels. We did not find the vocabulary of his poems while researching his novels and stories in many of the works. Poetry; It is the written expression of our feelings and thoughts. We have also examined his vocabulary in his poems in order to understand the mentality of his time to shed light on his inner world and world view. We classified all the words mentioned in his poems according to the vocabulary category and supported with examples along with line and page numbers. In order to establish the relationship between the author and his poems, information about the author's life and views is presented. As a result, the findings obtained in the research were shared. The meanings, origins, class and types of words in the work are explained in the grammatical index along with line and page numbers. With this study, it will reveal the style and word world of Sabahattin Ali, one of the important names of our literature, and will contribute to the world of science and future vocabulary studies.
YÖK Tez: 657145
2020-01-01T00:00:00Z