https://hdl.handle.net/20.500.11857/40 2026-06-02T23:12:52Z https://hdl.handle.net/20.500.11857/4329 POZİTİVİST ANLAYIŞIN SON DÖNEM OSMANLI DÜŞÜNCESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE BİR ÖRNEK: ABDULLAH CEVDET Tekin, Mürsel XIX. yüzyılınilk yarısında A.Comte tarafından sistemleştirilen pozitivizm akımı, deneye vegözleme dayalı bilginin, tek geçerli bilgi türü olacağı varsayımından yolaçıkan bir düşünce sistemidir. Pozitivizmi hazırlayan nedenlerin başında Fransızİhtilali ve aydınlanma düşüncesi yer almaktadır. Pozitivizmin Osmanlıdüşüncesine girişi, devletin en buhranlı dönemini yaşadığı XIX. Yüzyıla denkgelir. Islahat hareketlerinin hız kazandığı, buna bağlı olarak batıcılıkdüşüncesinin iyiden iyiye hissedildiği bu yüzyılda, batı kaynaklı düşünceakımları da Osmanlı düşüncesinde kendilerine yer bulmaya başlamışlardır.Batılaşma çerçevesi içerisinde Fransa’ya gönderilen öğrenciler ve tercümeeserler vasıtasıyla kendisini ortaya koyan pozitivizm, dönemin birçokdüşünürünü etkilemiştir. Pozitivizmden etkilenen düşünürlerden birisi olarakAbdullah Cevdet, siyasi ve kültürel birçok alanda düşüncelerini bu doğrultudadile getirmiştir. Cevdet’in düşünceleri başta yaşadığı dönem olmak üzere,kendisinden sonra da günümüze kadar ulaşmış ve pozitivist-materyalist cenahtakendisine yer bulmuştur. Halifelik müessesesini bünyesinde barındıran birimparatorluk olarak Osmanlı’nın, pozitivist-materyalist görüşleri benimsemeeğiliminde çok da istekli bir eğilim sergilemediği düşünülmektedir. Tümeleştirilere ve kabullenememelere rağmen Abdullah Cevdet ve pozitivistfikirleri son dönem Osmanlı düşüncesinde sağladığı fikri dinamizm sebebiyle,düşünce dünyamız açısından olumlu bir etkiye sahip olmuştur. DergiPark: 573777; kusbder 2019-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.11857/4321 Ortadoğu'da Helen Kültürü ve İslam'ın ilk Devirlerinde Tercüme Faaliyetlerine Etkisi Tekin, Mürsel Tarihte birçokuygarlığa ev sahipliği yapmış olan Ortadoğu, yüzyıllar boyunca iki büyük güçolan Persler ile Yunanların mücadelelerine tanık olmuş bir coğrafyadır. M.Ö.IV. Yüzyılda Büyük İskender’in doğu seferiyle birlikte bu mücadele farklı birkaraktere büründüğü söylenebilir. Kral İskender’in Yunan kültürünü beraberindegetirmesi ve bunu sistemli bir şekilde yerel kültüre entegre etmesiyle Helenizmortaya çıkmıştır. İskender’in Mısır’da kurduğu “İskenderiye Okulu” başta olmaküzere, birçok bilim merkezinin de etkisiyle antik Yunan kültürü ve felsefesitüm Ortadoğu’ya hızla yayılmaya başlamıştır. Miladi VII. Yüzyılda Arapyarımadasında ortaya çıkan İslam dini, ortaya çıktığı coğrafya itibariylekendisini yüzyıllardır süregelen Pers-Yunan mücadelesinin ortasında bulmuştur.İslam, özellikle ilk yüzyıllarda siyasi ve kültürel anlamda bu iki medeniyetinetkilerini üzerinde hissetmiştir. Yeni fetihler neticesinde farklımedeniyetleri bünyesinde barındırmaya başlayan İslam devleti, gerek siyasigerekçelerle gerekse karşılaştığı yeni kültürleri tanımak maksadıyla tercümefaaliyetlerine girişmiştir. İslam düşüncesinin oluşumunda büyük etkiye sahipolan bu tercümeler, siyasi ilişkilerle paralel bir eğilim göstermiştirdenilebilir. Yapılan çeviriler, bazı dönemlerde yönünü doğuya dönmekle beraberekseriyette antik Yunan felsefe ve biliminin aktarımı şeklinde aksetmiştir.  DergiPark: 573774; kusbder 2019-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.11857/4322 Sertan Alibekiroğlu. (2019).Türkçede Söz Yapımı. Ankara: Grafiker Yayınları. Özevren, Melike Sultan Bir dili yüceltmenin önemli bir yolu sözcük yapmaktır. Sözcük yapmanın çeşitli yöntemleri vardır. Fakat nere-deyse hiçbir dil bilgisi ve dil bilim kitaplarında söz yapımı için ayrı bir başlığa yer verilmez. DergiPark: 925354; kusbder 2021-01-01T00:00:00Z https://hdl.handle.net/20.500.11857/4293 Federico Finchhelstein. Faşizmden Popülizme. Çev. Ali Karatay. İstanbul: İletişim Yayınları. Karaböcek, Can Faşizmden Popülizme adlı kitabın incelemesi yapılarak siyasal bir söylem olarak popülizmin faşizmden farklılıkları ve benzerlikleri ortaya konacaktır. DergiPark: 935295; kusbder 2021-01-01T00:00:00Z